Những bài nghiên cứu ngắn giúp bạn hiểu con người trong tổ chức
“Hiểu người không phải bằng trực giác. Mà bằng việc quan sát, đối chiếu và học hỏi từ những gì đã được chứng minh.”
TỦ SÁCH - TƯ LIỆU
9/23/20253 min read


Khi xây dựng đội ngũ, đào tạo nhân sự hay tạo văn hóa doanh nghiệp, chúng ta thường dựa vào trải nghiệm cá nhân hoặc các bài học truyền miệng. Nhưng đôi khi, chính những góc nhìn từ khoa học hành vi - tâm lý tổ chức - xã hội học lại giúp ta thấy vấn đề nằm ở đâu và con người đang vận hành như thế nào.
Dưới đây là 3 bài nghiên cứu ngắn, dễ hiểu, có thể đọc trong vòng 15 phút nhưng mở ra rất nhiều suy nghĩ mà HUMARU gợi ý bạn có thể tham khảo:
📄 1. The IKEA Effect: Khi con người trân trọng thứ mình tự làm ra
📌 Tác giả: Michael I. Norton, Daniel Mochon, Dan Ariely
📎 Xem bài gốc – Harvard Business Review
Tóm tắt:
Con người có xu hướng đánh giá cao những gì mình tự làm ra, kể cả khi chất lượng khách quan không hẳn tốt hơn.
→ Giống như khi bạn lắp xong một món đồ IKEA, bạn sẽ thích nó hơn vì bạn có công trong đó.
Ứng dụng trong nhân sự:
Khi nhân viên có cơ hội xây dựng một phần công việc, quy trình hoặc ý tưởng, họ sẽ tự gắn bó và nâng cao giá trị của nó.
Lãnh đạo đừng "giao nguyên bức tranh hoàn thiện", hãy để nhân sự cùng lắp ghép một phần trong đó.
📄 2. The Set-Up-To-Fail Syndrome: Khi sếp kỳ vọng thấp, nhân viên dần “diễn đúng vai kém”
📌 Tác giả: Jean-François Manzoni & Jean-Louis Barsoux
📎 Xem bài gốc – Harvard Business Review
Tóm tắt:
Khi lãnh đạo cho rằng một nhân viên “yếu”, họ có xu hướng giám sát kỹ hơn, ít trao quyền, và phản hồi tiêu cực nhiều hơn.
→ Điều này khiến nhân viên mất động lực, mất tự tin và thật sự sa sút, đúng như dự báo ban đầu.
Một lời tiên tri tự hiện thực hóa.
Ứng dụng trong nhân sự và quản lý:
Hãy để ý mức độ kỳ vọng và cách giao tiếp của mình với nhân viên yếu.
Đôi khi, chúng ta đang làm họ yếu hơn, thay vì giúp họ phát triển.
📄 3. Psychological Safety and Learning Behavior in Work Teams
📌 Tác giả: Amy Edmondson (1999)
Tóm tắt:
Đây là nghiên cứu nền tảng về khái niệm “An toàn tâm lý” - yếu tố quyết định việc một nhóm có dám đặt câu hỏi, thừa nhận sai sót và học từ nhau hay không.
Kết quả cho thấy:
Nhóm làm việc hiệu quả không phải là nhóm không mắc lỗi, mà là nhóm dám nói ra lỗi để sửa.
Sự an toàn trong giao tiếp không bị phán xét là nền tảng của việc học hỏi liên tục.
Ứng dụng:
Đặt nền móng cho xây dựng văn hóa phản hồi, học tập trong doanh nghiệp.
Là yếu tố nền của “văn hóa không sợ hãi” mà nhiều tổ chức đang theo đuổi.
🌱 Kết
Bạn không cần đọc hết 100 trang giáo trình để hiểu sâu về con người. Chỉ cần mỗi tuần dành 15 phút cho một bài nghiên cứu nhỏ cũng đủ để gợi ra một thay đổi hoặc một câu hỏi mới về cách bạn đang làm nhân sự.
HUMARU tin rằng: Một nhà quản lý hoặc người làm nhân sự giỏi không phải là người nhiều năm kinh nghiệm nhất, mà là người luôn học để hiểu người rõ hơn.